سبوس برنج چه خاصیت دارویی دارد؟
بهترین خاصیت سبوس که از قدیم شناخته شده است، به فیبر آن برمیگردد که از یبوست و چاقی پیشگیری میکند.
حسن دیگر سبوس، القای حس سیری است زیرا مثلاً غلات سبوسدار بیشتر از غلات تصفیه شده در دستگاه گوارش میمانند و آب به خود میگیرند و احساس سیری بیشتری به فرد میدهند.
فایده دیگر سبوس، کاهش جذب کلسترول است که باعث کاهش چربی خون شده و غیرمستقیم از بروز بیماریهای قلبی- عروقی پیشگیری میکند. سبوس 18-15 درصد کلسترول خون را پایین میآورد؛ مثلاً فردی که کلسترول 220 دارد، اگر روزانه نان کامل مصرف کند، این کلسترول به زیر 200 یعنی حد طبیعی میرسد.
سبوس جذب قند را نیز کم میکند و زمینه ابتلا به دیابت را کاهش میدهد.
این ماده غیرمستقیم بر فشارخون هم تأثیر دارد. به این ترتیب که کاهش وزن و کاهش چربی خون میتواند باعث کاهش فشارخون شود اما مستقیم در درمان فشارخون موثر نیست.
در ضمن جویدن بهتر و بیشتر سبوس نیز برای دندانها مفید است.
خواص سبوس برنج
سبوس برنج افراد چاق را سریع لاغر می کند و نسخه شفابخش برای درمان چربی شکم و پهلو است.
وجود ویتامین B5 در سبوس برنج باعث تحریک پیاز مو شده و باعث جلوگیری از سفید شدن و ریزش مو می شود .
و به مرور زمان موهای سفید را مشکی می کند و موجب رویش مجدد مو می شود.
وجود ویتامین E و خاصیت آنتی اکسیدانی قوی سبوس برنج خاصیت ضد چروکیدگی پوست دارد و ضمن حفظ رطوبت پوست، از پیری سلولها جلوگیری می کند.
سبوس را قهرمان شادی می دانند و برای تقویت اعصاب مفید است.
سبوس برنج برای کبد مفید بوده و کلسترول خون را کاهش می دهد.
سبوس برنج خاصیت ضد سرطانی دارد و آنتی آلرژیک است و به توازن قند خون کمک می کند.
سبوس برنج برای جلوگیری از پرخوری در برنامه های کاهش وزن کاهش یبوست بدون دارو، درخشانی و جوانی، تمیزی پوست، بسیار مفید است و روغن استخراج شده از آن در غذاهای آسیایی به دلیل مناسب بودن آن برای پخت و پز در دمای بالا مانند سرخ کردن مفید است. این است که گفته می شود مواد مغذی برنج در پوست آن است .
مصرف سبوس برنج خواص درمانی زیادی دارد، یک منبع عالی از مواد مغذی ضروری است.
سبوس برنج منبع خوبی از ویتامین ها و املاح معدنی از جمله آهن، منگنز، فلوراید و ویتامینهای گروه B و E می باشد.
بر خلاف سبوس برنج که دارای مقادیر بالای ویتامین B است، برنج سفید نه تنها ویتامین B ندارد بلکه حاوی ماده ای است که که ویتامین B را رسوب می دهد. تحقیقات نشان داده که مصرف برنج قهوه ای در چین یکی از عوامل جلوگیری از پیری زودرس، ریزش و سفید شدن مو در بین چینی هاست.
سبوس حاوی چه مواد مغذیای است؟
دلیل اصلی مغذی بودن سبوس، وجود ویتامینهای گروه B است. وقتی سبوس غلات جدا میشود، ویتامینهای B1 یا تیامین، B3 یا نیاسین و بیوتین در آنها کم میشود. در واقع، منبع اصلی ویتامینهای گروه B غلات هستند اما نانهای سفید و بدون سبوس از این لحاظ فقیر تلقی میشوند. به علاوه، در غلات، انواع مواد معدنی مثل آهن، منیزیم، کلسیم و فسفر نیز وجود دارد اما وجود فیبر در سبوس غلات جذب این مواد معدنی به خصوص آهن و کلسیم را تأمین میکند.
سبوس غلات مختلف از نظر ارزش غذایی با هم تفاوت دارند؟
بله. بهترین سبوس در گندم و جو وجود دارد. تفاوت سبوس گندم و جو خیلی زیاد نیست ولی بهتر است سبوس غلات مختلف را با غلات مصرف کنیم نه جداگانه.
دلیل اصلی مغذی بودن سبوس، وجود ویتامینهای گروه B است. وقتی سبوس غلات جدا میشود، ویتامینهای B1 یا تیامین، B3 یا نیاسین و بیوتین در آنها کم میشود
مصرف سبوس حد و اندازهای دارد یا هر چه بیشتر بخوریم بهتر است؟
سبوس غلات همان طور که خواص مفیدی دارد اگر بیش از اندازه مصرف شود، میتواند مشکلساز شود. اگر میزان مصرف سبوس از حد اعتدال خارج شود، باعث کاهش جذب املاح دو ظرفیتی خواهد شد. مثلاً کلسیم، آهن و روی به ترکیبهای موجود در فیبر سبوس مانند فیتاتها و فسفاتها متصل میشوند و جذبشان کاهش پیدا میکند.
خواص عصاره سبوس برنج
عصاره سبوس برنج عبارت است از عصاره آبی الکلی سبوس برنج که هر میلی لیتر این عصاره نباید کمتر از ۶۰میکروگرم ویتامین B۱ که معادل ۱۴/۵گرم سبوس برنج است، باشد و مقدار مصرف آن ۸میلی لیتر است،
از سبوس برنج روغنی بدست می آید که در فروشگاه ها و سوپر مارکت ها موجود است. روغن سبوس برنج به رنگ زرد طلایی است و به سختی به رنگ سفید و روشن پیدا می شود. این روغن تا حرارت ۱۶۰ درجه فاسد نمی شود.
خواص دارویی و غذایی روغن و عصاره برنج
روغن سبوس برنج حاوی ویتامین های B و E می باشد که باعث تقویت موی سر می گردد و رطوبت موی سر را حفظ می کند.
این روغن در تهیه صابون و شامپو و فراورده های آرایشی و بهداشتی مورد استفاده قرارمی گیرد. مشروط به آنکه به صورت غیر فعال در آمده باشند.
عصاره سبوس برنج با تشکیل یک لایه بر روی پوست بعد از شستشواز خشک شدن پوست جلوگیری کرده و از پوست محافظت می کند و پوست را روشن کرده و از اثر صاف کنندگی برخوردار است.
از عصاره طبیعی سبوس برنج در ساخت کرمهای پوستی استفاده می کنند تا خشکی پوست و ترک خوردگی سر آرنج، زانو، پاشنه پا، دستها و نقاط دیگر بدن را رفع نماید.
استفاده از سبوس برنج تاثیرات مختلفی روی پوست بدن دارد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش رشد سلول های پوستیبه دلیل دارا بودن اینوستیول به عنوان یکی اعضای حانواده ویتامین B
جلوگیری از پیری پوست و جذب اشعه ماورای بنفش خورشید به دلیل دارا بودن آریزانول
بهبود گردش خون و افزایش ترشحات پوستی و از بین بردن سلول های مرده پوست به دلیل دارا بودن آریزانول
تحریک رشد سلول های پوستی و بهبود به عملکرد و سلامت پوست به دلیل دارا بودن اسیدفیتیک
مگر مجاز به دریافت چقدر فیبر از طریق منابع غذایی هستیم؟
حداکثر فیبر مجاز مصرفی روزی 30 گرم است یعنی اگر نانها را سبوسدار انتخاب کنیم و در روز 3-2 واحد میوه و 2 فنجان سبزی مصرف کنیم، این مقدار فیبر به دست میآید.
مصرف سبوس به چه کسانی توصیه میشود؟
کسانی که اجابت مزاج خوبی ندارند، اضافه وزن دارند و به چربی، قند و فشارخون بالا مبتلا هستند.
برای چه کسانی باید محدود شود؟
افرادی که دستگاه گوارش حساسی دارند و نمیتوانند فیبر سبوس را تحمل کنند باید میزان مصرف خود را کاهش دهند. البته برخی افراد نشانگان روده تحریکپذیر دارند و گاهی باید سبوس در برنامه غذایی آنها باشد و گاهی نباشد. در این مورد باید با مشاور تغذیه مشورت کرد.
مصرف سبوس به تنهایی خوب است؟
مصرف سبوس را به تنهایی توصیه نمیکنم ولی میتوان در روز به مقدار یک قاشق مرباخوری به افرادی که در شرایط خاص یبوست دارند مثلاً خانمهای باردار یا شیرده سبوس جداگانه داد.